Τι κοστίζει το λογισμικό μετά την εκκίνηση

Ένα σύστημα που παραγγέλνεται έχει δύο κόστη. Το ένα δίνεται σε προσφορά, διαπραγματεύεται και πληρώνεται με πρόγραμμα. Το άλλο δεν κοστολογείται, έρχεται σε κομμάτια, και συνήθως το πληρώνει όποιος βρίσκεται πιο κοντά. Το δεύτερο είναι μεγαλύτερο.

Αυτό δεν είναι επιχείρημα κατά της ανάπτυξης λογισμικού. Είναι επιχείρημα υπέρ του να γνωρίζετε τη μορφή του συνολικού κόστους πριν αποφασίσετε τι θα χτιστεί, γιατί αυτή η γνώση αλλάζει τον σχεδιασμό — και η φθηνότερη στιγμή για να αλλάξει ένας σχεδιασμός είναι πριν υπάρξει.

Τα τέσσερα πράγματα που κοστίζουν μετά την εκκίνηση

Εξαρτήσεις και ασφάλεια. Μια σύγχρονη εφαρμογή είναι κατά κύριο λόγο κώδικας άλλων. Αυτός ο κώδικας διορθώνεται, αποσύρεται και περιστασιακά εγκαταλείπεται, με χρονοδιάγραμμα που δεν σας ρώτησε κανείς. Αν μείνει ανέγγιχτος για δεκαοκτώ μήνες, μια ενημέρωση που θα έπαιρνε ένα απόγευμα γίνεται έργο, γιατί οι εκδόσεις έχουν απομακρυνθεί αρκετά ώστε να μη συναντιούνται πια. Αυτός είναι ο πιο κοινός τρόπος με τον οποίο ένα σύστημα που δουλεύει γίνεται ακριβό.

Hosting και υπηρεσίες τρίτων. Συνήθως η μικρότερη γραμμή, και η μόνη που εμφανίζεται σε κίνηση κάρτας, γι’ αυτό και τραβάει την περισσότερη προσοχή ενώ αξίζει τη λιγότερη. Αξίζει προσοχή για έναν λόγο: υπηρεσίες φθηνές ανά μονάδα και τιμολογημένες με τη χρήση αλλάζουν μορφή γρήγορα όταν το προϊόν πετύχει.

Αλλαγές που ζητά η επιχείρηση. Όχι σφάλματα — αλλαγές. Ένας νέος συντελεστής, ένας νέος τύπος εγγράφου, ένα δεύτερο γραφείο, μια ρύθμιση, ένας ανταγωνιστής. Δεν είναι ένδειξη ότι η πρώτη έκδοση ήταν λάθος. Είναι το σύστημα που κάνει τη δουλειά του, δηλαδή να συνεχίζει να ταιριάζει σε μια επιχείρηση που δεν πρόκειται να μείνει ακίνητη.

Το κόστος του να παραμένει κατανοητό. Αυτό που κανείς δεν αναλύει. Κάθε σύστημα απομακρύνεται από αυτό που λέει η τεκμηρίωσή του, και η απόσταση πληρώνεται στις ώρες που χρειάζεται ένας νέος άνθρωπος για να γίνει χρήσιμος. Ένα σύστημα που κανείς δεν καταλαβαίνει αυτή τη στιγμή δεν συντηρείται· απλώς τρέχει, και η διαφορά φαίνεται την πρώτη φορά που θα χρειαστεί να αλλάξει υπό πίεση χρόνου.

Μια χονδρική εικόνα

Για ένα σύστημα με κανονική ωφέλιμη ζωή — ας πούμε πέντε χρόνια — η κατασκευή είναι κάπου γύρω στο ένα τρίτο του συνόλου, και το υπόλοιπο απλώνεται άνισα, με βάρος στον πρώτο χρόνο μετά την εκκίνηση και σε όποια χρονιά φέρει τη μεγαλύτερη επιχειρηματική αλλαγή. Δεν είναι τύπος και δεν είναι προσφορά. Είναι τάξη μεγέθους, και η χρησιμότητά της είναι αυτή: αν το τρέχον κόστος δεν υπάρχει καθόλου στο πλάνο, το πλάνο είναι λάθος κατά περισσότερο απ’ όσο θα ανακτήσει οποιαδήποτε διαπραγμάτευση στην κατασκευή.

Τι κάνει το δεύτερο νούμερο μικρότερο

• Λιγότερες εξαρτήσεις. Κάθε βιβλιοθήκη είναι μια μικρή επαναλαμβανόμενη υποχρέωση. Όσες αξίζει να κρατηθούν, κερδίζουν τη θέση τους απέναντι στον κώδικα που αλλιώς θα γράφατε, όχι απέναντι στο πόσο εύκολο ήταν να μπουν.
• Βαρετές επιλογές στα σημεία που σηκώνουν βάρος. Η ενδιαφέρουσα τεχνολογία είναι μια χαρά στις άκρες. Στα μέρη πάνω στα οποία στηρίζονται όλα τα άλλα, προτιμήστε ό,τι είναι καλά τεκμηριωμένο, ευρέως χρησιμοποιούμενο και ανιαρό.
• Τεκμηρίωση γραμμένη για αυτόν που δεν ήταν εκεί. Όχι εγχειρίδιο. Οι τρεις ή τέσσερις αποφάσεις που αλλιώς θα έπρεπε να ανακατασκευαστούν από τον κώδικα, και το γιατί πάρθηκαν.
• Έλεγχοι γύρω από τα μέρη που θα ήταν ακριβό να πάνε στραβά. Όχι κάλυψη για χάρη της κάλυψης. Τα χρήματα και οι προθεσμίες.
• Λειτουργικό deployment από την πρώτη μέρα. Αν η παράδοση μιας αλλαγής είναι τελετουργία, οι αλλαγές συσσωρεύονται, και οι συσσωρευμένες αλλαγές είναι ο τρόπος με τον οποίο μικρές διορθώσεις γίνονται περιστατικά.

Τι να ρωτήσετε πριν υπογράψετε

Τρεις ερωτήσεις, και είναι δίκαιο να τεθούν στον καθένα:

1. Τι κοστίζει να τρέχει αυτό για έναν χρόνο, χωρίς κανείς να προσθέτει τίποτα;
2. Αν επιστρέφαμε μετά από δύο χρόνια σιωπής, σε τι κατάσταση θα ήταν;
3. Τι θα χρειαζόταν μια άλλη ομάδα για να το παραλάβει;

Οι απαντήσεις μετράνε λιγότερο από το αν έρχονται εύκολα. Ένας προμηθευτής που έχει σκεφτεί το δεύτερο κόστος συνήθως έχει σχεδιάσει γι’ αυτό. Όποιος δεν το έχει σκεφτεί, θα το μάθει την ίδια στιγμή με εσάς.